Van harte welkom op zaterdag 25 oktober om 20.00 in de Concertzaal in Middelburg met een concert van het kamerkoor Cantus Choralis.
Het koor wordt gevormd door achttien gedreven zangers en wordt geroemd om zijn fraaie samenklank.
Onder de titel “Terra Maris” ontstond er een prachtige samenwerking met vier in Zeeland werkzame componisten: Douwe Eisenga, Margaretha Christina de Jong, Christoph Buchwald en Broeder Dieleman.
Zij vullen een deel van het programma mee in.
Als contrast staan er twee “oude” Zeeuwse werken van Hellinck en Danckerts op het programma.
Tezamen vormt het programma een rijkgeschakeerd Zeeuws klanklandschap en vergezicht van vocale en instrumentale stemmen.
Nog 2 weekjes geduld en dan hoop ik iedereen te begroeten met een klankbad en mijn “aloude”
Hartegroet,
Aleida
Voor mij is “Terra Maris” het vroegere Zeeuws Biologisch Museum te Oostkapelle. Waar ik werkte (in goede aarde). Ik kom naar je klankbad, fijne zus!
n.a.v een opdr. het getrokken briefje: Jacob Roggeveen.
TIJD OM TE GAAN (Jacob Roggeveen)
Staand voor zijn spiegel, bekeek hij zijn deplorabele gezicht Zijn weelderige pruik had een opfrisbeurt nodig. Net als zijn borduursels in zijn brede kraag.
“Ik, Geen notaris meer. Verbannen naar Arnemuiden. Omdat ik de de leer van de Hattemisten verkondig! Een mens kan niet tegen Gods wil handelen Dus ook geen zondig wezen zijn. Ik twistziek en weerspannig?
Nee…die calvinisten hebben een boekenverbranding op hun geweten. Namelijk ,”Den Val van ’s werelts Af-God van de Zeeuwse predikant Pontiaan van Hattem. Wat ik heb uitgegeven!
Voor een Radicale verlichting, zijn die stomme “calvinistische schapenkoppen” te bang. De natuur die volgens Spinoza gelijk aan God staat, is voor hen, de “DUVEL” binnen laten.”
Jacob stond in vuur en vlam. De zeespiegel steeg. Tot hij een innerlijke stem hoorde ; Arend de stem van zijn vader.
Vijftig jaar terug in de tijd Aan vaders ziekbed. Nu hoorde hij het weer, ”Jongen, ik druk je op het hart, vind Terra australis, het Rijke Zuidland met al zijn schatten, doe het in Godsnaam!”
Gejaagd keek Jacob in de spiegel. Wat nu!
Vergankelijkheid.
“Tijd om te gaan”
Zijn gezicht was getekend. Afgetobd kroop hij de bedstee in. Misschien kon hij de slaap nog vatten Ervaring met de zee, zoals zijn vader, had hij niet. Maar de goudkoorts en het zeemansbloed wel.
Niks meer om te verliezen.
Bij de West-Indische-Compagnie(WIC) melde hij zich, met de mededeling: “Ik weet de route naar het Zuidland. Als jullie me drie schepen geven, dan neem ik het ZuidLand in bezit voor jullie.”
Het ging al een tijd slecht met de winsten van het WIC. Aandeelhouders vertrokken. Brazilie en Manhatan waren van tafel. Naar het Rijke Zuidland hadden de bestuurders wel oren. Het kwam als geroepen. Als zoete koek, ging de mededeling er bij de bestuurders in. Allemaal gingen ze over stag.
Zo kon Jacob zoals in het TV programma: “ik vertrek” zijn geluk beproeven. Op zoek naar het Australie van nu.
Driehonderdtwee jaar geleden. Nu. Jacob Roggeveens bravoure .
Het gebeurde gewoon. Vanuit Texel vertrokken drie schepen. De Arend, de Thienhoven en de Africaensche Galey.
Driemaal is scheepsrecht zal hij “symbolisch”hebben gedacht. De drie eenheid De vader, de zoon en de heilige geest.
Zo vergat hij de grote verantwoordelijkheid, voor de 244 mannen waarvan 60 soldaten, die hij meenam.
Jacob voer op de Arend. Eigenlijk was de reis al mislukt. Er was helemaal geen Zuidland. Wel enorme tegenslagen: Storm, scheurbuik, honger en dorst .
In 1722 op paasdag ontdekte hij Rapa Nui . Wat grote rots betekend. Een eiland bij Chili.
Zelf bleef hij aan boord. Zijn overgebleven bemanning peddelde in kano’s naar wal. Enorme beelden van vulkanisch gesteente doemden voor hun op. Maoi’s gestalten van wel 10 meter hoog. Bedoeld voor voorouder verering. Sommigen bezaten ogen. Zo konden ze de eilanders goed in de gaten houden.
Een aardparadijs zonder goud en edelstenen, schreef Roggeveen in zijn dagboek. Dat betekende verder varen.
Weken later sloeg de Africaensche Galey tegen een messcherp rif, bij het Eiland Takapoto. Een drama, want het schip had de voorraden aan boord, van de twee andere schepen. Bijna alles ging verloren.
Niet voor niets doopte Jacob het eiland tot, “schadelyk Eyland”. Maar eigenlijk was hij dat zelf.
In een bepaald opzicht was Takapoto juist hun redding. Naast dat het eiland groen was, met water en drinken, waren er vrouwen en dat beviel de mannen wel.
Meneertje Roggeveen was witheet geworden, toen hij hoorde dat er vijf vrouwen waren weggelopen. Korporaal Behrens moest de vijf van hem terugbrengen. Toen de vijf met geweren op hem begonnen te schieten, ging hij er als een wezel van door.
Inmiddels was wel duidelijk dat ze het Rijke Zuidland niet gingen bereiken. Na nog wat eilanden te hebben aangedaan, stond 1 ding vast. Terug naar Batavia Ofwel Jakarta. In Indonesië.
De helft van het scheepsvolk was bezweken, aan scheurbuik. En op beide schepen dreigde muiterij.
In Batavia, één dag voor dierendag, op 3 oktober 1722, werden beide schepen in beslag genomen. Roggeveen werd samen met de overgebleven bemanning gearresteerd. Hij had toestemming moeten vragen, om in de wateren van de VOC te varen. Jacob Roggeveen had dat niet gedaan.
(Alle ellende van de mensen heeft maar één oorzaak, namelijk dat zij niet in staat zijn rustig in een kamer te blijven. Een spreuk van Blaise Pascal (1623-1662))
Zonder een cent op zak werd Roggeveen, met de zeelieden in 1723 naar huis gestuurd.
Op 31. januari 1729 stierf Jacob Roggeveen, enkele uren voor dat hij 70 werd. Best oud voor die tijd.
Waratje, Hij stierf in een huis aan de Blauwedijk te Middelburg.
Steeds vaker begin ik vroeger met koken. Het heeft te maken met gebrek aan licht, s’ avonds in de keuken. De keuken is op het Oosten met een kleine licht koepel. ’s Morgens heb ik daar goed licht. En de zonnepanelen leveren genoeg energie, om flink te koken. Achterdeurtje open. Wat “groen” verzamelen in de achtertuin. Weer terug naar het aanrecht. “Toch maar een muziekje aanzetten. vandaag plaats ik een recept. Ik zet me er toe. Want schrijven schept misschien wel meer dan; nog maar eens een keer opscheppen.”
Dit alles is geïnspireerd op het zien van Aziatische Hoornaar, op een bloeiende sneeuwbes. Ik heb een hekel aan deze struik en probeer deze weg te steken. Keihard zijn de wortels, je breekt er je handen op.
Foto: links onder: Een exotische tafereel. waarin een Aziatische gast de bloem tot ijsje verheft.
Foto: rechts onder: Aziatische munt, flink onder de trips, maar zonder hoornaar!
Olijfolie Zongedroogde tomaat.(potje) Een hand gewelde rozijnen. Aziatische munt Twee teentjes zwarte knoflook Twee teentjes verse knoflook 1 Laurierblaadje Vers gehakte peterselie
Bouillon in pannetje met water aan de kook brengen. Uitzetten. Couscous toevoegen, tot het net onder de bouillon staat. Deksel erop. 5 minuten laten wellen. Verder laten afkoelen. Gewelde rozijnen toevoegen. Reepjes zongedroogde tomaat erbij.
Een dikke pan verhitten. Flinke scheut olijfolie. Aubergine in stukken smoren. Verse knoflook in zijn geheel toevoegen. Na +/- 10 min, geraspte wortel toevoegen. Kruidenmengsel (Habanero) toevoegen. Laurierblaadje erbij.
Alles mengen op kamertemperatuur met munt en peterselie. (Plakkerige zwarte knoflook erdoor proberen te wrijven) Een paar uur koud wegzetten om te marineren.
“Ecoaarde” hoopt u hier mee te hebben aangestoken.
Afbeeldingen: Door Petra Kwekkeboom Bijschrift: ecoaarde.nl
ZAAIENGROEIENBLOEIENRIJPENOOGSTENBEWAREN
ZAAIEN: Misschien moeten wij, net als dieren, de zaden in onze “vacht” laten klitten en ons op een geschikte kiemplaats laten uitkammen.
GROEIEN: De aarde heeft mij altijd goed verzorgd! Zal de wereld dit ook doen? De juiste omstandigheden, om te groeien, voldoende licht met water. Niet te veel stikstof! Als ik het vertrouw, keer ik me om, werp ik mijn zaadlobben af en toon ik mijn komaf.
BLOEIEN: Bloemen in schermen. Zweefvliegers opgelet! Onze bloei zal jullie vangen. Riekend met bedwelmende ondertoon.
Bloemen met buizen. Brommend verder, ergens in de bermen, zal de hommel tanken.
RIJPEN: Mijn bolsters rijpen in het mooiste groen. Potdicht met stekels voor vraat beschermd. Tot je verhout en ieder kind blijft verrassen.
OOGSTEN: Wij zijn net gevallen. en nu al geoogst. Hier worden onze ogen gedraaid en gekeerd. Tot we goed liggen in ons stille leven.
BEWAREN: Mijn driehoekstas is een spettervrucht. Lekker pittig zeggen zoogdieren, waaronder de mens. Bewaar mijn herderstassen in een noodpakket. Op is op!
Voor velen is het lelietje-van-dalen een lievelingsplant. Eerder deze maand stuitte ik op een veld vol meiklokjes. Omdat het de lievelingsplant van mijn zus is, zoek ik deze maand naar wetenswaardigheden over Convallaria majalis. Dat zijn er nogal wat, wat zal ik er over schrijven? Mei loopt al weer op zijn eind.
Eindelijk wat regen.
Convallaria verwijst naar dal en majalis naar de bloeiperiode. Toen ik bijna in dit bloemenbed (zie foto ) trapte, kwamen er gedachten als, “stop maar met tuinieren, hier kan niks tegenop! Stemmetje luister, juist door het tuinieren heb ik hier oog voor, geloof dat!”
Met het Christelijke geloof ben ik opgegroeid. Gek dat ik me niet herinner dat Jezus in de bijbel de “lelie van dale” wordt genoemd. Ook van de andere 14 keren dat deze plant in de bijbel voorkomt, herinner ik me niets. Als ik het mijn zus vraag, citeert ze hierover vast een tekst uit de bijbel. Is het daarom haar lievelingsplant? Ik kan de moed niet meer opbrengen om in de bijbel te lezen. Ik kijk naar buiten en denk, “kom ik door de lievelingsplant van mijn zus toch weer in aanraking met die bijbel? En dat op hemelvaartsdag!”
In April, tijdens het plukken van blaadjes daslook spookt er een gedachte, “toch geen lelietje-van-dalen hè.” De verwisseling in bladkenmerken zouden salades en pesto’s voorgoed verpesten. Of erger, hartritmestoornissen veroorzaken. Daarom kneus ik altijd een blaadje om uiengeur te kunnen bespeuren. Ik weet dan ook gelijk hoe het met mijn neus is gesteld. Voor het eerst, sinds corona geniet ik weer volop van geurende planten. “Muguet de mai” de Franse naam voor de lelie, ruikt naar meer. Ik lees in deze link: dat de etherische olie niet uit de bloemen is te halen. Enkel chemisch. https://www.plantennamen.info/wetenschappelijke-namen/convallaria-majalis-lelietje-van-dalen Ik ben dankbaar dat ik nog door mijn knieën kan, voor de “echte” geur. Een geur proberen te herinneren roept weemoed op. Waarschijnlijk omdat ik er niet kan geraken. Bij de accacia die ook heeft gebloeit, lijkt het te lukken, maar…
Een geur roept herinneringen op als in éénrichtingsverkeer.
Grappig dit bed van: Absolute zuiverheid, prilheid, oprechtheid, discretie groeide niet in een dal, maar op een hooggelegen duintje. Zijn vroegere naam was “Lilium convallum.” Letterlijk vertaald “lelie der dalen.” Ook “blaat van geluk” genoemd en dan associeer ik: Probaat middel tijdens een gifgasoorlog, eerste wereldoorlog.
Voor de tuinders. Het “meiklokje” heeft een wortelstok. Een deel van de wortel kan, in de juiste bodemgesteldheid, snel uitgroeien. Deze vruchtbare kenmerken worden ook symbolisch toegeschreven aan de plant.
Ik visaliseer: Volgend jaar, op 1 mei, hoor ik meiklokjes tinkelen. Dan durf ik met de takjes mijn geliefden te bezoeken. Zo niet, dan blijf ik zitten, om één van de weinige bezoekers te verwelkomen, zoals hieronder.
